سلام فریلنسرای خفن! اگه داری تو این دنیای آزاد و باحال فریلنسری میکنی، باید یه سری چیزا رو بلد باشی که نه سفارشدهنده پیچت کنه، نه خودت تو موقعیت تاکسیک بیفتی. اینجا قراره چندتا نکته حقوقی خفن رو براتون باز کنم که مثل یه وکیل تو جیبتون باشه و همیشه ویب کارتون مثبت بمونه. بزن بریم!
- قرارداد نبندی، گاف دادی!
فریلنسر جماعت، بدون قرارداد کار کردن مثل اینه که بدون آنتیویروس فلش غریبه بزنی به لپتاپ؛ ریسکش بالاست! یه قرارداد ساده و شیک بنویس که توش بزنی چی قراره تحویل بدی، کی تحویل میدی، و چقدر قراره پول بگیری. اگه سفارشدهنده گفت “بیخیال قرارداد، ما رفیقیم”، بگو “نه داداش، منم رفیقتم ولی کاغذ باید فِلَکس بده!” اینطوری اگه پیچوندنت، یه مدرک داری که بتونی باهاش حقتو بگیری. - پیشپرداخت نگیری، خودت رو چِپ کردی!
هیچوقت، هیچوقت، هیچوقت بدون پیشپرداخت کار شروع نکن! حداقل ۳۰٪ پول رو جلو جلو بگیر که اگه سفارشدهنده غیبش زد، تو لِنگ نمونی. تو یه کیس داشتیم که فریلنسر بدون پیشپرداخت پروژه گرافیک گرفت، آخرش سفارشدهنده گفت “اوپس، بودجه ندارم!” و فقط موند و یه پروژه تحویلدادهشده که هیچی ازش نگرفت. پیشپرداخت مثل بیمهست، ویب تاکسیک نباش، گند نزن! - مالکیت کارتو مشخص کن، وگرنه فازت میپره!
اگه داری یه لوگو، محتوا یا کد میزنی، تو قرارداد بگو که مالکیت کار تا وقتی پول کامل ندن دست توئه. یه مورد داشتیم که فریلنسر لوگو طراحی کرد، تحویل داد، پول نگرفت و سفارشدهنده رفت لوگوشو جای دیگه هم فروخت! بند بذار که “تا تسویه کامل، این کار مال منه”، اینطوری اگه پول ندن، میتونی بزنی زیر میز و فِلَکس کنی که “بیخیال، کار مال خودمه!” - ددلاین رو جدی بگیر، وگرنه گندش درمیاد!
سفارشدهنده اگه گفت “تا فلان روز کارو بده”، تو هم بگو “اوکی، ولی اگه دیر بدی، جریمه داره!” یه بند جریمه تأخیر تو قرارداد بذار که اگه اطلاعات یا تأیید رو دیر داد، تو زیر فشار تاکسیک نری. از اون ور، خودتم آلارم ست کن که ددلاین رو رعایت کنی و نگن “این فریلنسر دیگه کِریج شده!” یه وقتایی سفارشدهنده ددلاینو میذاره رو حالت “هر وقت شد”، تو نذار! کارتو بترکون. - کارتو به یکی دیگه نده، قاطی نکن!
فریلنسری یعنی کار قائم به شخص توئه. اگه قراره پروژه رو بدی به یکی دیگه، اول از سفارشدهنده اجازه بگیر. تو یه پرونده، فریلنسر پروژه برنامهنویسی رو داد به یه نفر دیگه، آخرش کار خراب شد و سفارشدهنده گفت “من تورو استخدام کرده بودم، نه اون یارو تاکسیک!” تو قرارداد بذار “کار فقط دست خودمه”، مگر اینکه سفارشدهنده بگه “اوکی، برونسپاری کن.” - دوره گارانتی رو چک کن، نذار پیچت کنن!
بعضی سفارشدهندهها بعد تحویل کار میگن “اوو، این یه باگ داره!” یه دوره کوتاه (مثلاً ۱۴ روز) تو قرارداد بذار که اگه کار اشکال داشت، مجانی فیکسش کنی. ولی بگو “فقط باگای اصلی، نه تغییر کِریج و جدید!” وگرنه هر روز یه چیز تازه میخوان و تو میمونی تو ویب “خب، حالا چی؟” - اگه پولتو ندادن، با مدرک برو جلو!
اگه کار تحویل دادی و سفارشدهنده پولتو نداد، همه چتها، ایمیلها و رسیداتو نگه دار. اینا تو دادگاه مثل یه اسلحه خفن عمل میکنن. یه کیس بود که فریلنسر با یه اسکرینشات از واتساپ تونست پولشو بگیره، چون چتها نشون میداد کار تحویل شده و قول پرداخت داده شده. مدارَکتو سیو کن، یه وقتایی از طلا بیشتر فِلَکس میده! - پاداش بخواه، خودتو نشون بده!
اگه کارتو خوب و بهموقع تحویل دادی، تو قرارداد یه بند بذار که “اگه کارم بینقص باشه، یه پاداش ۷.۵٪ میخوام!” اینطوری هم سفارشدهنده میفهمه تو جدیای، هم خودت یه ویب خفن داری که بترکونی. تو یه مورد داشتیم که فریلنسر این کارو کرد و سفارشدهندش انقدر حال کرد که پاداششو دو برابر داد و حسابی فِلَکس کرد!
حرف آخر
فریلنسرای باحال و خفن، این نکات رو مثل یه چیتکد تو بازی زندگیتون داشته باشین. قرارداد محکم ببندین، پیشپرداخت بگیرین، مالکیت کارتو نگه دارین و اگه پیچوندنتون، با مدرک برین جلو. تو این دنیای خفن فریلنسری، نذارین یه سفارشدهنده تاکسیک حقتونو بخوره. دمتون گرم، بترکونین و همیشه تو ویب مثبت باشین!
بدون دیدگاه